Εμείς Μάνα Ελλάδα θα σε λέμε…

Παντού η ίδια κουβέντα. Η ίδια γνήσια αγωνία. Όπου και να πήγαινα στις λίγες μέρες που βρέθηκα ξανά στο νησί μας. Για την Ελλάδα που βρίσκεται και πάλιν σε μια πολύ μεγάλη δοκιμασία. Άνθρωποι απλοί και ανώνυμοι που έμαθαν να αγαπούν την Ελλάδα και να την θεωρούν μητέρα πατρίδα τους. Ναι, για παρά πολλούς Έλληνες της Κύπρου, η Ελλάδα ήταν και παραμένει η φυσική πατρίδα τους, παρά το γεγονός ότι κάποιοι επικαλούμενοι πρόσφατες συμφορές μας εγκαλούν και μας προτείνουν άλλα πράγματα. Ως πότε θα μας καταδιώκει ακόμη στ’ αλήθεια το σύνδρομο της προδοσίας του ‘74;
Η Ελλάδα το μοναδικό φυσικό στήριγμα στους αγώνες μας βρίσκεται σήμερα απέναντι σε μια άνευ προηγουμένου οικονομική δοκιμασία. Μια δοκιμασία που στο βάθος της αναβλύζει την μπόχα των δόλιων σχεδίων, ξένων δυνάμεων, που πάντα καιροφυλακτούν. Κάποιοι θα πουν ότι σε μας ανήκει η κύρια ευθύνη αυτής της κρίσης. Καμιά αντίρρηση, αφού αρκετοί είναι οι επιτήδειοι που τα τελευταία τριάντα τουλάχιστον χρόνια καταλήστευαν τα ταμεία και τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις που είχαν προορισμό την ανασυγκρότηση της πατρίδας μας. Όπως, ακριβώς, έγινε με την οικονομική ενίσχυση στο γνωστό σχέδιο ανασυγκρότησης της χώρας μας, μετά την λαίλαπα του πολέμου και την ήττα του άξονα, που το καρπώθηκαν μερικοί τυχοδιώκτες, κάτι σαν τους μαυραγορίτες της κατοχής.
Η οικονομική δυσπραγία είναι βεβαίως δεδομένη. Παρ’ όλα αυτά, δέστε, με ποιόν τρόπο αντιμετωπίζουν χώρες που βρίσκονται στην ίδια ή ακόμα και δυσμενέστερη οικονομική κατάσταση από την Ελλάδα και τότε θα αντιληφθείτε που μας πάνε με αυτή την ιστορία που μπήκε στην ζωή μας το περασμένο Δεκέμβριο, όταν παραμονές της συνόδου των Βρυξελών άξαφνα όλοι θυμήθηκαν την δεινή οικονομική θέση μας. Ήταν, τότε, που έμπαιναν, χωρίς σχεδόν καμία ένσταση από τους ευρωπαίους εταίρους μας, μερικές ακόμα υπογραφές και σφραγίδες στο ενταξιακό διαβατήριο της Άγκυρας. Και μην μας πουν πως η Τουρκία που αιώνια μας επιβουλεύεται έχει καλύτερη οικονομία από την Ελλάδα.
Αγωνιούν λοιπόν αληθινά στην Κύπρο. Ενδιαφέρονται και νοιάζονται. Γιατί η Ελλάδα είναι, ήταν και θα παραμείνει στους αιώνες των αιώνων ο ακατάσβεστος φάρος των αγώνων μας, έστω και αν η χούντα των Αθηνών μας πρόδωσε, παραδίνοντας μας στα νύχια του τουρκικού θηρίου, το 1974. Η Κύπρος που με τις λιγοστές της δυνάμεις ενισχύει με κάθε θυσία την μάνα Ελλάδα. Όπως, παλιά, που οι Έλληνες της Κύπρου έδιναν ότι είχαν και δεν είχαν για τους αγώνα της Ελλάδας. Τώρα, όμως, τα πράγματα δεν είναι ίδια. Τώρα πια μιλάμε μόνο με νούμερα. Τώρα πια μιλάμε για οικονομικά μεγέθη, έστω κι αν στο βάθος του διεστραμμένου μυαλού της Διεθνούς κοινότητας ενυπάρχουν άλλα πράγματα. Παρ’ όλα αυτά, αν γινόταν να δώσουν οι Έλληνες της Κύπρου την απαραίτητη ανάσα για την ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας, έστω και με δικές τους θυσίες, ευχαρίστως θα το έκαναν. Δεν μπορεί, όμως, δυστυχώς, όσο εύρωστη και να είναι η οικονομία της Κύπρου να λύσει το οικονομικό πρόβλημα της μάνας Ελλάδας, αφού τα μεγέθη των δύο οικονομιών είναι δυσανάλογα. Την ώρα μάλιστα που οι διεθνείς οίκοι ελέγχου της οικονομίας βρίσκονται μια ανάσα και από την Λευκωσία. Η Κύπρος που έκτισε με μεγάλη χαρά δύο κατεστραμμένες κοινότητες στην Μεσσηνία, η Κύπρος που εισάγει όσο μπορεί περισσότερο από την Ελλάδα, η Κύπρος που έκτισε το πιο σύγχρονο κολυμβητήριο στην Σχολή Ευελπίδων, η Κύπρος που τίμησε εμπράκτως τα αδέλφια μας που την υπερασπίσθηκαν στις πιο δύσκολες ώρες της και που αγωνιά για το μέλλον της μεγάλης Ελλάδας μας…
Γιατί, εμείς, όπως και να έχουν τα πράγματα, Μάνα Ελλάδα θα την λέμε. Γιατί, αυτό επιτάσσει η ιστορία και γιατί, έτσι, μας έμαθαν οι γονείς και οι δάσκαλοι μας. Τότε που γονείς και δάσκαλοι μας μεγάλωναν και μας γαλουχούσαν με τα ιδεώδη της αιώνιας Ελλάδας μας.

Αποτίμηση….

Σύγχυση, θολούρα, αλληλοκατηγορίες, ασάφειες και αλληλοαναίρεση είναι τα κύρια συστατικά που συνθέτουν τη γενική εικόνα του χρόνου που μας πέρασε. Με την οικονομική κρίση να είναι πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι μας την παρουσίαζαν προεκλογικώς τα δύο μεγάλα κόμματα. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. που μιλούσε για αυξήσεις μισθών που θα τονώσουν την αγορά, ενώ σίγουρα γνώριζε πολύ καλά τα χάλια της οικονομίας μας και η Ν.Δ., που σίγουρα δεν φταίει για όλα τα κακώς κείμενα, παρ’ όλα αυτά, όμως, σίγουρα παρέδωσε χειρότερη την Ελλάδα απ’ ό,τι την παρέλαβε. Κατά τα άλλα, όλες σχεδόν οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου αναφέρονται κομπάζοντας στην Εθνική ανεξαρτησία, χωρίς, ωστόσο, στην πράξη να φαίνεται να αντιλαμβάνονται την απόλυτη συνάφεια μεταξύ της Εθνικής Ανεξαρτησίας και της Οικονομικής Ανάπτυξης. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν και η αντιμετώπιση που εισπράξαμε στην τελευταία Ευρωπαϊκή Σύνοδο, εκεί που πήγαμε με φόρα για να διεκδικήσουμε τα απαράγραπτα κυριαρχικά δικαιώματά μας, αλλά δυστυχώς λόγω των εγγενών, αλλά και των σκηνοθετημένων αδυναμιών της οικονομίας μας, μας κατέβασαν τα αυτιά απαξάπαντες. Με την Τουρκία να θεωρεί δεδομένη την απρόσκοπτη ευρωπαϊκή πορεία της, έστω και αν δεν νοιάζεται να τακτοποιήσει τα δημοκρατικά και τα άλλα, αμέτρητα και πολυσύνθετα ελλείμματά της. Η Άγκυρα που διά χειλέων Νταβούτογλου έχει ήδη ανακοινώσει από το Σεράγεβο (και δεν είναι καθόλου τυχαίο αυτό) την μετεξέλιξη της Τουρκίας σε νέα Οθωμανική αυτοκρατορία.
Στην Κύπρο, ένα από τα θέματα αιχμής, που κυριάρχησαν το τελευταίο διάστημα, είναι η εξαγγελθείσα εκστρατεία της Κυβέρνησης για την ενημέρωση των πολιτών ως προς το περιεχόμενο της επιδιωκόμενης λύσης, «διζωνικής δικοινοτική ομοσπονδίας», επί της οποίας οι απόψεις των πολιτικών δυνάμεων διίστανται. Οξύμωρο και παραπλανητικό το εγχείρημα, κάτι που μου θυμίζει μέρες του 2004, όπου προσπαθούσαν να μας μάθουν μέσα σε μια εβδομάδα τι προέβλεψε το πολύτομο και γνωστό επαίσχυντο σχέδιο λύσεως. Οι πολιτικοί, που έστω και έμμεσα παραδέχονται, ότι για 35 χρόνια συνομιλούν, τον τελευταίο μάλιστα καιρό με πάρα πολύ έντονους ρυθμούς, χωρίς ωστόσο να γνωρίζει ο λαός τι ακριβώς συζητείται πίσω από την πλάτη του.
«Η Ελληνοκυπριακή πλευρά επείγεται, καίγεται για λύση, αλλά δεν πρόκειται να δεχθούμε μια λύση για χάριν της λύσης. Δεν πρόκειται να θυσιάσουμε την ποιότητα της λύσης για χάριν του χρόνου που θα επιτευχθεί η λύση, γνωρίζοντας ασφαλώς ότι η παρέλευση του χρόνου δυσχεραίνει τις συνθήκες και τα δεδομένα, μέσα στα οποία αγωνιζόμαστε για λύση». Τα πιο πάνω τόνισε ο ίδιος ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος, απορρίπτοντας για μια ακόμα φορά τη θέση της Τουρκίας για ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, όπως επαναλήφθηκε από τον Τούρκο πρωθυπουργό στην Ουάσιγκτον μετά τη συνάντησή του με τον αμερικανό πρόεδρο.
Αν σε όλα αυτά προστεθεί και η βαθιά, πολύχρονη και πολυεπίπεδη κρίση στους θεσμούς, αναντίρρητα φαίνεται πλέον πολύ ξεκάθαρα γιατί όλο και περισσότερο οδηγούμαστε στην αδιαφορία, στην νωχελικότητα, στην κουτοπονηριά, στα ψυχοφάρμακα και στην αποβλάκωση της τηλεόρασης, συνέπεια των οποίων είναι η τυφλή αντικοινωνικότητα και η κυνική αδιαφορία, παράγωγα των οποίων είναι η ψυχική αποστασιοποίηση απ’ ό,τι συμβαίνει γύρω μας και μια άνευ προηγουμένου ολόπλευρη αλλοτρίωση.
Και η πρόταση για να βγούμε από το αδιέξοδο: Τον εχθρό, τον κτυπάς με τα δικά του όπλα. Πράγμα που η ανεπαρκής έως τώρα πολιτική μας ηγεσία ουδέποτε επιδίωξε. Ένας καλός φίλος των Ελλήνων, ο Μάρκους Τέμπλαρ, κοινοποίησε από καιρό σε πολλούς Έλληνες αποδέκτες, ένα κείμενό του, που στηρίζεται στην υπόθεση, τι θα συνέβαινε στην Τουρκία αν ένα σχέδιο τύπου Ανάν προωθείτο για την επίλυση του Κουρδικού (η Τουρκία λέγει ότι έκανε το καθήκον της, υποστηρίζοντας το σχέδιο Ανάν για το Κυπριακό). Και αν αυτό το επεκτείνουμε και το συνδυάσουμε με τις απαράδεκτες επιδιώξεις και προκλήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο, στην Θράκη και αλλού, αντιλαμβανόμαστε γιατί τα πράγματα είναι πάρα πολύ δύσκολα κυρίες και κυρίες. Διότι ως γνωστό η προσωπική ευτυχία και ευημερία δεν είναι ανεξάρτητες της Εθνικής περηφάνιας και της Εθνικής ανεξαρτησίας…..

Χρόνια πολλά σε όλους.

Διαταγή:Εκτελέστε τους αιχμαλώτους…

Η Αϊσέ μπορεί να πάει διακοπές». Αυτό το λακωνικό μήνυμα έφευγε από τα στρατιωτικά επιτελεία της Άγκυρας στις 13 Αυγούστου του 1974. Με εντολή του «δημοκράτη» πρωθυπουργού της Τουρκίας Μπουλέντ Ετζεβίτ. Η Τουρκία που καθυστερούσε τις συνομιλίες στην Γενεύη, προκειμένου να προετοιμασθεί όσο γίνεται καλύτερα για την δεύτερη φάση της εισβολής. Την ίδια ώρα, στην Αθήνα δεν είχαν κοπάσει ακόμα οι πανηγυρισμοί. Οι αυτοεξόριστοι επανέρχονται και μεθυσμένοι με το γλυκό νέκταρ της εξουσίας αποποιούνται κάθε ευθύνη. Η δικαιολογία τους απλή. Για όλα φταίουν οι δικτάτορες. Δεν υπήρχε η κατάλληλη στρατιωτική προετοιμασία μας είπαν. Δυστυχώς, όμως, γι’ αυτούς τους διαψεύδουν τα ίδια τα γεγονότα. Τους διαψεύδουν ακόμα οι μαρτυρίες τούρκων βετεράνων της εισβολής. Να τι δηλώνει ο Μαχμούτ Ρένας, αυτόπτης μάρτυρας και επικεφαλή ομάδας καταδρομέων στην πρώτη γραμμή του μετώπου, κατά την τουρκική εισβολή: «Η πρώτη φάση της εισβολής στην Κύπρο, τελείωσε με φιάσκο. Οι επικεφαλείς της επιχείρησης έκαναν φοβερά σφάλματα τακτικής, τα οποία δεν απαντώνται σε κανένα στρατό του κόσμου. Αν η Ελλάδα είχε τότε επιχειρήσει να απαντήσει με στρατιωτική επέμβαση, πιστέψτε με, όχι μόνο δε θα είχε καταλάβει ο τουρκικός στρατός το μισό νησί, αλλά επιπλέον θα είχε τεράστιες απώλειες Η «επιτυχία» τους στηρίζεται στο ότι δεν υπήρχε οργανωμένη αντίσταση από την πλευρά των Ελλήνων». Αυτά ως μια μικρή εισαγωγή απάντηση σε εκείνους που ξεδιάντροπα επιμένουν ακόμα να ισχυρίζονται πως δεν μπορούσαμε να τους ρίξουμε στην θάλασσα. Εκείνους που εξακολουθούν να συντηρούν το πιο μεγάλο ψέμα, να κρατούν στην αμάθεια και να παραπληροφορούν.
Καθώς λοιπόν η κλεψύδρα του χρόνου, μετρά σχεδόν 35 δίσεκτα χρόνια από την τουρκική εισβολή, μία, μία ανοίγουν οι αιματοβαμμένες σελίδες της μνήμης, για να ματώσουν και πάλιν οι ανοικτές πληγές από την τουρκική θηριωδία. Τραγικότερες των περιπτώσεων, εκείνες των αγνοούμενων της Άσσιας και της Αφάνειας. Η Άσσια καταμετρά 83 αγνοουμένους και η Αφάνεια 15. Τριάντα πέντε σχεδόν χρόνια μετά, μαρτυρίες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων καταδεικνύουν ότι οι 70 αγνοούμενοι της Άσσιας εκτελέστηκαν εν ψυχρώ από τους Αττίλες τον Αύγουστο του 1974. Η μνήμη που για τους περισσότερους, γυρνά πίσω σε εκείνα τραγικά γεγονότα, δυστυχώς, μόνο και μόνο, επειδή μίλησε ο Αττίλα Ολκάτς. Αν είναι δυνατόν! Ένα Έθνος που έβαλε υπό μάλης τα όπλα και στην ναφθαλίνη όλα του τα όνειρα….
Αξίζει λοιπόν τον κόπο να θυμηθούμε μαζί και άλλες πολλές τέτοιες, πολύ πιο συγκλονιστικές δηλώσεις που πέρασαν περίπου απαρατήρητες: «Μην δείχνετε έλεος, κάψτε, καταστρέψτε. Χωρίς να σας χτυπήσουν, χτυπήστε, χωρίς να σας απειλήσουν, σκοτώστε». Εντολές του λοχαγού της εισβολής Τουφάν Ανλί, από μαρτυρία του Χασάν Κοφεν, επικεφαλής ομάδας βαρέων όπλων κατά την τουρκική εισβολή. Ιδού και οι αποδείξεις από την φρικιαστική μαρτυρία, του Μουσταφά Ονγκάν, ομαδάρχη, αυτόπτου μάρτυρα της σφαγής: «Στο χωριό Μόρα, κοντά στην Λευκωσία, εκτελέσθηκαν ομαδικά, δηλαδή δολοφονήθηκαν 100 περίπου Ελληνοκύπριοι…. Μεταξύ αυτών που σκοτώθηκαν στην προσπάθεια τους να ξεφύγουν από τις εξόδους του χωριού υπήρχαν ηλικιωμένοι, γυναίκες και παιδιά. Μετά την ανθρώπινη σφαγή τα πτώματα έμειναν άταφα για περίπου μια εβδομάδα...». Και οι εν ψυχρώ δολοφονίες δεν έχουν τελειωμό. Περιγράφει ο επίσης αυτόπτης μάρτυρας υπολοχαγός τότε, μετέπειτα καθηγητής, Γιαλτίσν Κιουτσούκ: «...Όσοι γλίτωναν τον θάνατο πιάνονταν αιχμάλωτοι. Οι μέθοδοι δολοφονίας ποικίλαν: άλλους τους πυροβολούσαν εν ψυχρώ μόλις τους έβλεπαν, άλλους τους έλεγαν να τρέξουν και με σαδιστική ικανοποίηση τους χτυπούσαν στην πλάτη. Άλλους τους έστηναν στον τοίχο κατά ομάδες και τους γάζωναν με αυτόματα… Ελάχιστοι ήταν οι σωστοί και τίμιοι αξιωματικοί που υπηρέτησαν στην Κύπρο. Οι περισσότεροι αιμοβόροι και βάρβαροι, πρωταγωνιστούσαν στο πλιάτσικο και στις λεηλασίες… Οι μεγαλύτερες κτηνωδίες έγιναν στο χωριό Τύμπου… Το χωρίο ήταν σχεδόν άδειο…Ξαφνικά ακούσθηκαν ριπές και αμέσως μετά μια φωνή: «σκότωσα, διοικητά μου, σκότωσα»…Είχαν αδειάσει δυο γεμιστήρες στη μήτρα μιας νεαρής γυναίκας που τα χέρια της ήταν δεμένα πισθάγκωνα και τα πόδια ανοικτά.. Ήταν ένα κορίτσι με ειδικές ανάγκες… Είδα πολλές δολοφονίες στην Κύπρο, αλλά αυτή με συγκλόνισε…».
Όλα τα παραπάνω και άλλα αμέτρητα συγκλονιστικά γεγονότα περιγράφονται στο βιβλίο του Ρόνι Αλασορ «ΔΙΑΤΑΓΗ: ΕΚΤΕΛΕΣΤΕ ΤΟΥΣ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΥΣ!.» Με την αφιέρωση του συγγραφέα: «Το βιβλίο αυτό αφιερώνεται στον πραγματικό φίλο Θεόφιλο Γεωργιάδη, που αφιέρωσε τη ζωή του στην ιδέα της ανεξαρτησίας της Κύπρου, που, όπως ο ίδιος είχε πει, περνάει από τα βουνά του ελεύθερου Κουρδιστάν. Τα συγγραφικά δικαιώματα του βιβλίου αυτού τα παραχωρώ στη χήρα του Θεόφιλου, την Ελένη Γεωργιάδη, και τα παιδιά του Χαράλαμπο, Χρήστο κα Θεόδωρο». Τον Θεόφιλο που εκτέλεσαν οι πράκτορες των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών και για τον οποίο ο Ελληνισμός δεν έκανε απολύτως τίποτε, για να οδηγηθούν οι ένοχοι ενώπιον του δικαστηρίου. Αλλά μήπως κάναμε το παραμικρό, έστω, για τις εν ψυχρώ εκτελέσεις, των Ισαάκ και Σολωμού κυρίες και κύριοι! Κάναμε, κάναμε! Στρώσαμε και στρώνουμε με ροδοπέταλα τον ευρωπαϊκό δρόμο της παλαιόθεν γενοκτόνου Τουρκίας!!!!
Υ.Σ.: Αγοράστε αυτό το βιβλίο. Και διαβάστε το. Όχι δεν χρειάζονται φανατισμοί και ακρότητες. Να μάθουμε πρέπει την πραγματική ιστορία, για να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι.

Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ….

Μέρα Χριστουγέννων. Ταξιδεύω για την Ακριτική Αλεξανδρούπολη. Πολύ κρύο μα καλός γενικά ο καιρός. Οι δρόμοι σχεδόν άδειοι από τροχοφόρα. Λίγο πριν από την Ξάνθη βρίσκομαι πίσω από ένα καραβάνι με αργοκινούμενα με ξένες πινακίδες επιβατικά αυτοκίνητα. Τα προσπερνώ για να σταματήσω ύστερα από μερικά μόνο χιλιόμετρα για μια αναγκαία ανάσα, ένα καφέ και για ανεφοδιασμό καυσίμων. Ύστερα από πολλά χιλιόμετρα επιτέλους βρέθηκε ένα πρατήριο υγρών καυσίμων. Στο τμήμα του παλιού δρόμου. Γιατί επί της νέας εθνικής οδού, δεν υπάρχει ούτε για δείγμα τέτοιο πρατήριο. Ας το δουν αυτό οι υπεύθυνοι. Σε λίγο δεξιά και αριστερά μου σταθμεύουν ένα-ένα τα αυτοκίνητα που μόλις προσπέρασα. Μελαψοί επιβάτες που ταξιδεύουν από την Ευρώπη για την πατρίδα τους. Τούρκοι της Γερμανίας, με ανατολίτικη, όμως, συμπεριφορά. Δείχνουν να ζουν κυριολεκτικά στον κόσμο τους. Ο ιδιοκτήτης του καταστήματος στο οποίο μπήκαμε για ένα καφέ, φαίνεται ανήσυχος και διακριτικά παρακολουθεί τις κινήσεις τους. Η Ευρώπη απ’ ότι φαίνεται δεν έχει αλλάξει ούτε κατ’ ελάχιστον τον τρόπο συμπεριφοράς τους.
Ο δρόμος για την Αλεξανδρούπολη, έχει βελτιωθεί σημαντικά. Η νέα Εγνατία Οδός, με πολύ αργούς ρυθμούς ομολογουμένως, οδεύει προς αποπεράτωση. Η Αλεξανδρούπολη παρ’ ότι μικρή πόλη, είναι σχεδόν ίδια, όπως όλες οι Ελληνικές πόλεις. Με τα στενοσόκακα, με τις δυσκολίες στάθμευσης και με αρκετούς χώρους για κάθε μορφής ψυχαγωγία και διασκέδαση. Με αρκετή τροχαία κίνηση και με μεγάλα και μικρά καταστήματα. Και με καλούς και ευγενικούς ανθρώπους. Ο Ακριτικός Ελληνισμός είναι γενικά πιο εύχαρις και πρόσχαρος.
Ο δρόμος της επιστροφής, τρεις μέρες μετά πολύ πιο δύσκολος. Η κίνηση αυξημένη, με τους δρόμους ολισθηρούς ένεκα του παγωμένου οδοστρώματος. Έως την συμπρωτεύουσα τα πράγματα κύλησαν σχετικά ομαλά. Η πρώτη έκπληξη ήρθε λίγο πριν την Κατερίνη, όταν σταματήσαμε για ανεφοδιασμό καυσίμων. Τιμή λίτρου, 1,05 Ευρώ. Γιατί τόσο ακριβή η βενζίνη ήταν η ερώτηση μου προς τον υπάλληλο του πρατηρίου υγρών καυσίμων. Είμαστε στην Εθνική Οδό, μου απαντά υπεροπτικά. Τουτέστιν, άμα σας αρέσει. Πάλιν καλά που απάντησε, έτσι όπως απάντησε και δεν μας έδειρε δηλαδή. Για να έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα, στην Ραψάνη και πάλιν επί της Εθνικής Οδού, η τιμή ήταν 82,5 και στην είσοδο της Λάρισας 75,5 Ευρώ το λίτρο. Με ένα πρόχειρο λογαριασμό χρειάζονται 15 Ευρώ παραπάνω, για να γεμίσεις μόνο μια φορά την αποθήκη καυσίμων του αυτοκινήτου σου. Τόσο μικρή διαφορά!
Για να φθάσουμε από την Αλεξανδρούπολη στην Σκοτίνα κάναμε ακριβώς τρεισήμισι ώρες. Τόσες ακριβώς χρειασθήκαμε για να φθάσουμε και από την Σκοτίνα στην Λάρισα. Χιλιάδες αυτοκίνητα ακινητοποιημένα που προχωρούν σταδιακά με βήμα σημειωτών. Τον πρώτο αστυνομικό τον συναντήσαμε στην είσοδο της κοιλάδας των Τεμπών! Ουρές ατελείωτες έως τα διόδια των Τεμπών. Εκεί που έγινε και μια μικρή απροσδόκητη και καθ’ όλα δικαιολογημένη από την οργή τω ταλαιπωρημένων πολιτών επανάσταση. Η επανάσταση με αιτία που λέγαμε, αφού οι υπεύθυνοι των διοδίων είχαν την ανέδυα να μας στήσουν ύστερα από τρεις ώρες απίστευτης ταλαιπωρίας, σαν υπάκουους δούλους στην γραμμή, για να εισπράξουν το αντίτιμο για την διέλευση! Η αποθέωση της ξεφτίλας! Με τις ατελείωτες ουρές των αυτοκινήτων, το σπάσιμο νεύρων, την ρύπανση του περιβάλλοντος, τις οικονομικές επιπτώσεις και άλλα πολλά ευτράπελα δίχως κανενός να φαίνεται να ιδρώνει το αυτί του, κυρίες και κύριοι. Ο Έλληνας νομοταγής φορολογούμενος πολίτης που πληρώνει και ξαναπληρώνει, χωρίς ωστόσο να έχει την ανάλογη ανταπόδοση και χωρίς σχεδόν ποτέ να έχει ακούσει από τους υπευθύνους μια αληθινή συγνώμη. Σε αυτόν τον ευλογημένο από τον Θεό και αδικημένο από τους ανθρώπους τόπο. Στην Ελλάδα που παρ’ όλα αυτά θα εξακολουθήσουμε να την αγαπάμε, να την νοιαζόμαστε και να παλεύουμε για να την κάνουμε πιο ανθρώπινη και πολύ καλύτερη. Την Ελλάδα που δεν της ταιριάζουν οι μεμψίμοιροι και οι απατεώνες. Την Ελλάδα που πάντα μπορεί καλύτερα…
Καλή χρονιά, με υγεία, Θεϊκή ευλογία και ελεύθερη πατρίδα...

Δεν ήταν αρεστός στους ξένους…..

Τάσσος Παπαδόπουλος. Ένας αγνός πατριώτης. Ένας Ελληνοπρεπής ηγέτης. Οξύνους και ευρυμαθής πολιτικός, βαθύτατος γνώστης του Κυπριακού. Ασυμβίβαστος και πιστός σε θέσεις αρχών. Στους αγώνες από τα φοιτητικά του χρόνια. Υπηρέτησε όσο λίγοι, για πενήντα και πλέον συναπτά έτη, με απόλυτο αίσθημα ευθύνης και απίστευτη πατριωτική συνέπεια την Κύπρο απ΄ όλα τα μέτωπα. Πήρε ενεργώς μέρος στον αντιμπεριαλιστικό αντιαποικιακό Εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. και ήταν ένας από τους ελάχιστους αντιπροσώπους της Ελληνικής κοινότητας που ψήφισαν εναντίον της υπογραφής των συμφωνιών Ζυρίχης–Λονδίνου. Τα όσα ακολούθησαν δικαίωσαν πλήρως τις επιλογές του. Υπήρξε ο νεότερος υπουργός της νεοσύστατης Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχηγός Κόμματος, πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής, διαπραγματευτής της Ελληνικής Κοινότητας στις ατέρμονες συνομιλίες πολλών ετών για την εξεύρεση, μιας δίκαιης, λειτουργικής και βιώσιμης λύσεως του Εθνικού μας θέματος.
«Ελληνικέ Κυπριακέ Λαέ. Στην ζυγαριά του ΝΑΙ και του ΟΧΙ, πολύ βαρύτερες και επαχθείς θα είναι οι συνέπειες του ΝΑΙ. Σε καλώ να απορρίψεις το Σχέδιο Ανάν. Σε καλώ να πεις στις 24 Απριλίου ένα δυνατό ΟΧΙ…». Παρέλαβα κράτος και δεν θα παραδώσω κοινότητα απαντούσε στους εγχώριους και ξένους τελάληδες των υποχωρήσεων, που μας απειλούσαν με μια νέα μικρασιατική καταστροφή. «Ένας γενναίος έφυγε όρθιος. Όρθιος στη ζωή και στον θάνατο. Όρθιος μπροστά στις απειλές και τις αντιξοότητες…ο πρόεδρος που πιστός στη λαϊκή εντολή απέρριψε εθνοκτόνα σχέδια επαναλαμβάνοντας το διαχρονικό στην Ελληνική Ιστορία "Όχι"..», όπως πολύ εύστοχα δήλωσε κατασυγκινημένος, ο Βάσος Λυσσαρίδης στον αποχαιρετιστήριο λόγο του. «Χρωστά πολλά ο Ελληνισμός στον Τάσσο Παπαδόπουλο. Ήταν ένας γνήσιος πατριώτης.. Ο χαμός του αποτελεί δυσαναπλήρωτη απώλεια….», δήλωσε συντετριμμένος μετά το άγγελμα του θανάτου του ο Κώστας Καραμανλής. Και στο βιβλίο συλλυπητηρίων έγραψε: «Ο Τάσσος Παπαδόπουλος υπήρξε μια εξέχουσα μορφή του Κυπριακού Ελληνισμού τον οποίο υπηρέτησε με αφοσίωση. Η μεταξύ μας συνεργασία υπήρξε άριστη, με μοναδικό γνώμονα την εξεύρεση δίκαιης, συνολικής και συμφωνημένης λύσης του κυπριακού». «Μια από τις ελάχιστες ορθές φωνές για το Εθνικό μας θέμα έσβησε… Η Ιστορία θα τον καταξιώσει και θα γράψει με χρυσά γράμματα το όνομα του…», ήταν τα λόγια του Αρχιεπίσκοπου Κύπρου Χρυσόστομου Β΄.
Ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν ήταν αρεστός στους ξένους! Αυτό το σύνθημα έκαναν σημαία τους οι πολιτικοί του αντίπαλοι. Συγκυβερνώντες και μη. Προοδευτικοί και αργυρώνητοι! Ποτέ δεν μετάνιωσε, που έμεινε προσκολλημένος στις Αρχές του, ακόμα και μέσα στον βρώμικο πόλεμο της τελευταίας προεκλογικής περιόδου: «Από πότε αναγνωρίζουμε λόγο σε ξένες πρωτεύουσες για την εκλογή προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας; …», ήταν η αποστομωτική του απάντηση. Τόλμησε βλέπετε να αντισταθεί στην συνωμοσία του σχεδίου Ανάν. Και τους χάλασε τα σχέδια. Και τον στείλαμε στο σπίτι του. Επειδή δεν ήταν αρεστός στους ξένους. Για να γίνει σύμβολο λατρείας από εκείνους που δεν σκύβουν, δεν προσκυνούν και δεν υποκλίνονται.
«Δεν υπάρχει Έλληνας Κύπριος πολιτικός που να μην θέλει λύση. Το θεωρώ ύβρι να λέγεται κάτι τέτοιο για οποιονδήποτε πολιτικό. Στο δημοψήφισμα είπα «ΟΧΙ». Όπως και το 76% του Κυπριακού Ελληνισμού. Εκείνα που απορρίπταμε ήταν η νομιμοποίηση της διχοτόμησης της Κύπρου σε προτεκτοράτο της Τουρκίας. Τέτοια λύση είναι αλήθεια, ούτε θέλω, ούτε πρόκειται να υπογράψω, ήταν η απάντηση του στο χαρακτηρισμό του αρνητή της λύσης και του αδιάλλακτου. Ιδού και οι ξεκάθαρες θέσεις του, στην τελευταία του ομιλία, στις 27 Σεπτεμβρίου 2007, ενώπιον της Γενικής Συνελεύσεως των Ηνωμένων Εθνών: 1) Το Σχέδιο Ανάν υιοθετούσε τις τουρκικές αξιώσεις που επιδιώκουν να κρατούν την Κύπρο υπό τον γεωστρατηγικό έλεγχο της Τουρκίας 2) Η λύση του Κυπριακού δεν στηρίχθηκε στις δημοκρατικές αρχές και στα ανθρώπινα δικαιώματα 3) Η λύση του Κυπριακού στηρίζεται στην «μεγαλοψυχία» του εισβολέα, δηλαδή της Τουρκίας 4) Το Κυπριακό δεν επιλύθηκε όχι γιατί δεν υπήρχε πρόθεση από την Ελληνοκυπριακή πλευρά, αλλά επειδή η Τουρκία επιμένει σε λύση με δύο εθνικά καθαρά περιοχές στην Κύπρο για να νομιμοποιήσει τη διχοτόμηση και να έχει τον έλεγχο και την επικυριαρχία της επί του νησιού 5) Το Κυπριακό από εισβολής και κατοχής κατέστη πρόβλημα μεθοδολογίας και διαμοιρασμού των διαφορών μεταξύ δύο πλευρών...
Οι επώδυνες μνήμες επιστρέφουν ξανά, έλεγε τον Ιούλιο του 2007, από το προεδρικό μέγαρο της Κύπρου, κατά την διάρκεια της τελευταίας ομιλίας του στις εκδηλώσεις καταδίκης του προδοτικού πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής. Η μνήμη μας να μην αφήσει να ξεχασθούν οι αγώνες για την Κύπρο. Η λήθη είναι επιλογή. Η θύμηση είναι χρέος…. Αυτός ο Λαός δεν λυγίζει, δεν υποχωρεί, δεν συμβιβάζεται με τίποτε λιγότερο από την δικαιοσύνη και την ελευθερία….
Ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν θα μιλήσει ποτέ ξανά. Δεν μιλάνε οι νεκροί. Ας μην βιασθούν να πανηγυρίσουν εγχώριοι και ξένοι συνωμότες. Γιατί, θα μιλούν οι ολοζώντανες ιστορικές παρακαταθήκες του. Γιατί και νεκρός ακόμα θα αποτελεί πάντα το πιο μεγάλο εμπόδιο στα όποια απαράδεκτα και κατευθυνόμενα σχέδια θα έρθουν ενώπιον μας. Οδοδείκτης θα είναι για κάθε γνήσιο πατριώτη τα οράματα και οι αγωνίες του. Τι και αν έφυγε, είναι παρών…. Πεθαίνει μόνο όποιος λησμονείται. Και ο Τάσσος Παπαδόπουλος αποτελεί, δίχως άλλο, ένα λαμπρό κομμάτι της σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας. Και θα τιμήσουμε την μνήμη του μόνο αν με τις πράξεις μας οδηγηθεί η Κύπρος στο λιμάνι της Ελευθερίας. Δίχως συνομωσίες και συνωμοτικά σχέδια λύσεως.
Τάσσο στο καλό, ευχαριστούμε. Θα σε θυμόμαστε πάντα με εκείνη την χαρακτηριστική βραχνή φωνή, ψηλά στα κάστρα της Ρωμιοσύνης, να δίνεις μαθήματα παλικαροσύνης και πατριωτικής συμπεριφοράς στους απανταχού της γης Έλληνες. Ας είναι αιωνία η μνήμη σου.

Απευθείας διάλογος – μια πρώτη εκτίμηση

Οι απευθείας διαπραγματεύσεις δεν παράγουν προς το παρόν τίποτε το ουσιαστικό και αισιόδοξο. Αυτό είναι το συμπέρασμα όποιου παρακολουθεί έστω και στοιχειωδώς τα γεγονότα και τις δηλώσεις που ακολουθούν ύστερα από κάθε συνάντηση. Όλα σκοντάφτουν δυστυχώς στην προκλητική στάση και στην στείρα τουρκική άρνηση.
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν κρύβει την απογοήτευση του, γιατί, ενώ ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, πρώην φίλος και σύντροφος, Μεχμέτ Αλή Ταλάτ, είχε συμφωνήσει στις πρώτες δύο συναντήσεις που είχαν, σε λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας και αποδέχθηκε την μια κυριαρχία, μια ιθαγένεια και μια Διεθνή προσωπικότητα, στις συνομιλίες για το κεφάλαιο της Διακυβέρνησης και της νομής της εξουσίας, επιμένει σε απόδοση αρμοδιοτήτων στις ομοσπονδιακές οντότητες, που ευνουχίζουν το Κυπριακό και οδηγούν σε συνομοσπονδία.
Ο Δημήτρης Χριστόφιας δίνοντας το στίγμα για το που οδηγείται ο απευθείας διάλογος, δήλωσε πως όταν υπάρχει πρόοδος στις συνομιλίες θα ανακοινώνεται, προς το παρόν, όμως, δεν υπάρχει τίποτε το ανακοινώσιμο: «Έγινε μια καλή συζήτηση και συνεχίζεται η συζήτηση... Είναι διαπραγματεύσεις πάνω σε πολλά, πολλά και σοβαρά ζητήματα. Αυτό θα πάρει χρόνο. Κατά συνέπεια δεν μπορείς κάθε φορά να κρίνεις από μια συζήτηση αν είσαι ικανοποιημένος ή αν δεν είσαι. Θα υπάρξουν συνολικές εκτιμήσεις για να πούμε αν είμαστε ικανοποιημένοι ή αν δεν είμαστε. Αν προχωρούμε ή αν δεν προχωρούμε». Ούτε το μαντείο των Δελφών δηλαδή να είμαστε… κύριε Χριστόφια μας.
Πιο σαφής και απόλυτα ξεκάθαρος στις τοποθετήσεις του, ο πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής: «Μας λένε ότι θα πρέπει να αποδεχθούμε τον εποικισμό, την παραμονή στρατευμάτων στην Κύπρο, να απαρνηθούμε το ιερό δικαίωμα στην περιουσία, να απαρνηθούμε ότι στην Κύπρο παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, να αποδεχθούμε να έχουμε επεμβατικά δικαιώματα της Τουρκίας όπως και τις εγγυήσεις της Τουρκίας και όχι της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Ο Κύριος Μάριος Καρογιάν -το κόμμα του οποίου αποτελεί ένα από τους βασικούς πυλώνες που στηρίζουν την κυβέρνηση Χριστόφια- που σε άλλο σημείο των δηλώσεων του, ξεκαθαρίζει, πλήρως το τοπίο των διαπραγματεύσεων: ''Ο κ. Ταλάτ, που παρ’ όλες τις ρητορικές προσπάθειες να παρουσιαστεί διαλλακτικός και θετικός, κατέθεσε τελικά στο τραπέζι των συνομιλιών τις γνωστές τουρκικές θέσεις που στοχεύουν στην επίτευξη λύσης δύο κρατών. Μίλησε και συνεχίζει να μιλά απροκάλυπτα για συνεταιρισμό δύο συστατικών κρατών και για τουρκικές εγγυήσεις. Αποφεύγει επιμελώς να αναφερθεί ακόμη και στη μορφή της επιδιωκόμενης λύσης, όπως αυτή καθορίζεται από τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Ουδεμία αναφορά σε διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία… O Τουρκοκύπριος ηγέτης δεν επέδειξε ανάλογη πολιτική βούληση και ανάλογη καλή θέληση, αφού η εναρκτήρια δήλωση του, καθώς και άλλες δημόσιες δηλώσεις του, που ακολούθησαν επιβεβαιώνουν πλήρως την αρνητική και αδιάλλακτη στάση της τουρκικής πλευράς''.
Η διαδικασία του απευθείας διαλόγου, παρά τις ωραιοποιήσεις φαίνεται να χωλαίνει, με τον ειδικό αντιπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα του Ο.Η.Ε., κ. Αλεξάντερ Ντάουνερ να προσπαθεί να δώσει την απαραίτητη ώθηση προσκειμένου να μην έχουμε άλλο ένα ναυάγιο. Ο κ. Ντάουνερ, που μετά την τελευταία συνάντηση του Προέδρου Χριστόφια με τον κατοχικό ηγέτη δήλωσε: «Τα Ηνωμένα Έθνη θα κάνουν τα πάντα για να είναι υποβοηθητικά. Κάνουμε ότι μπορούμε για να είμαστε υποβοηθητικοί και ελπίζω ότι είμαστε υποβοηθητικοί». Κοντά του και κάποιοι γνωστοί και μη εξαιρετέοι αυτόκλητοι σωτήρες, που συγκεκαλυμμένα κάνουν και πάλιν αισθητή την παρουσία τους. Τώρα πως γίνεται, όλοι, μα όλοι οι εμπλεκόμενοι στις προσπάθειες λύσης του κυπριακού να προέρχονται από την στρατιά, που κίνησε γη και ουρανό για αποδοχή του Σχεδίου Ανάν…… Θου κύριε!
Υ.Σ.: ''Εάν οι δύο πλευρές'', δήλωσε ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφανος Στεφάνου, «εμφανίζονται με λογικές θέσεις, με θέσεις που εναρμονίζονται με όλα αυτά που έχουν συμφωνήσει όλα αυτά τα χρόνια, είναι στο πλαίσιο της βάσης διαπραγμάτευσης που έχει συμφωνηθεί και οι θέσεις εξυπηρετούν το στόχο της λύσης διζωνικής- δικοινοτικής ομοσπονδίας, τότε, με αυτές τις θέσεις βοηθούμε και τη διαπραγμάτευση να προχωρήσει''. Η ελπίδα που πάντα πεθαίνει τελευταία. Μόνο που κατά τα έως τώρα διαφαινόμενα, η λύση δεν θα είναι από τους Κυπρίους για τους Κυπρίους, αλλά από τους Κυπρίους για τους αγγλοαμερικάνους, αγαπητέ κύριε Στεφάνου μας. Το λέω αυτό, έστω και αν ο πρόεδρος Χριστόφιας επιμένει να υποστηρίζει πως δεν πρέπει να βιαζόμαστε να κάνουμε εκτιμήσεις για τα πιθανά αποτελέσματα της προσπάθειας.

Χαρίτα Μάντολες, Γυναίκα Σύμβολο

1619 αγνοούμενοι μιάς απίστευτης τραγωδίας. Μιας τραγωδίας που προήλθε ύστερα από μια ανήκουστη και πρωτοφανή προδοσία. Το μαύρο καλοκαίρι του 1974. Άρρενες 1503. Γυναίκες αγνοούμενες 116. Παιδιά μέχρι 16 ετών 31, από 17-18 ετών 133, από 19-39 ετών 664, από 40-59 ετών 208, άνω των 60 ετών 316. Πολίτες αγνοούμενοι 613, στρατιώτες 484 και έφεδροι 514. Εξήντα τέσσερις από τους αγνοούμενους μας κατάγονται από την Ελλάδα και πέντε είναι και αμερικανοί υπήκοοι. Μετά και τις τελευταίες ταυτοποιήσεις στον κατάλογο έχουν απομείνει 1503 ονόματα.
Πολλές είναι οι περιπτώσεις όπου σύμφωνα με αδιάψευστες μαρτυρίες υπήρξαν ομαδικές εκτελέσεις στρατιωτών, αλλά και αμάχων πολιτών. Μία από αυτές αφορά ομαδικό τάφο στο κατεχόμενο Πατρίκι: «Είδα αριθμό Ελληνοκυπρίων να μεταφέρονται από τούρκους και εντός λίγης ώρας άκουσα ριπές αυτομάτου όπλου…». Είναι η αυθεντική μαρτυρία πρώην στρατιώτη των Ηνωμένων Εθνών. Στο Παλαίκυθρο ένας άλλος ομαδικός τάφος ένδεκα αμάχων πολιτών. Άλλωστε ο ίδιος ο Ραούφ Ντενκτάς παραδέχθηκε σε συνέντευξη του το 1996 στον δημοσιογράφο Σταύρο Σιδερά της τηλεόρασης του «Σίγμα», ότι οι τουρκοκύπριοι «μαχητές» παραλάμβαναν από τους εισβολείς τους αιχμαλώτους και τους εκτελούσαν εν ψυχρώ. Το ομολογούν ακόμη οι ίδιοι οι τούρκοι στρατιώτες. Μεταξύ τους ο Ρόνι Αλάσορ από το Ερζερούμ της Τουρκίας, που στο βιβλίο του «Διαταγή: Εκτελέστε τους αιχμαλώτους», αναφέρεται σε απίστευτες ομολογίες αγριότητας.
Να τι γράφει ο πάντα έγκυρος και ο έγκριτος Λάζαρος Μαύρος στην «Σημερινή» της Κύπρου: «Δράστες ήσαν συντεταγμένα τμήματα του τουρκικού στρατού, με σαφείς εντολές την εξόντωση των αιχμαλώτων. Όπως έγραφε και ο Τούρκος υπολοχαγός του Αττίλα και καθηγητής, Γιαλτσίν Κιουτσούκ, για τους συναδέλφους του, «ελάχιστοι ήταν οι σωστοί και τίμιοι αξιωματικοί που υπηρέτησαν στην Κύπρο κατά την εισβολή. Οι περισσότεροι, αιμοβόροι και βάρβαροι, πρωταγωνιστούσαν στο πλιάτσικο και στις λεηλασίες... τους αγνοούμενους τούς εκτέλεσαν λίγο μετά τη σύλληψή τους». Κι ο λοχίας των ΠΑΟ, Χ. Κιοφέν του 61 Σ.Π. του Αττίλα, με συνταγματάρχη τον Χουσνού Εμεκλί και λοχαγό τον Τουφάν Σανλί, θυμάται τις εντολές και οδηγίες που τους έδιναν: «Μη δείχνετε έλεος, κάψτε, καταστρέψτε. Χωρίς να σας χτυπήσουν, χτυπήστε. Χωρίς να σας απειλήσουν, σκοτώστε»...
Αντίστοιχες μαρτυρίες υπάρχουν για την εκτέλεση δώδεκα ανδρών στο χωριό Ελιά της Κερύνειας. Οι πρόσφατες ταυτοποιήσεις των λειψάνων αρκετών αγνοουμένων μας, σε όλες τις περιπτώσεις, φανερώνουν ανάγλυφα τα σημάδια της εν ψυχρώ εκτέλεσης. Αυτόπτης μάρτυρας στο χωριό Ελιά, η Χαρίτα Μάντολες: «Όπλισαν τα όπλα που κρατούσαν. Τα έβαλαν στους δίποδες. Άρχισαν να φωνάζουν «οτούρ-οτούρ», δηλαδή «κάτσετε-κάτσετε»…. 48 ψυχές γονατιστές, να παρακαλούμε τον Άγιο Γεώργιο, κοντά στο ξωκλήσι του ήμασταν, να μας σώσει…. Δευτερόλεπτα μετά έπεσαν οι σφαίρες. Η μισή γενιά μαζί με πολλούς συγχωριανούς της Χαρίτας Μάντολες ξεκληρίζεται. Αυτή ζει ως εκ θαύματος. Για να κουβαλά έως πριν λίγες μέρες τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες των δικών της αγνοουμένων... Για να ζητά, χωρίς ωστόσο να βρει ποτέ την παραμικρή έστω ανταπόκριση, την τιμωρία των ενόχων.
Στο πρόσωπο της Χαρίτας Μάντολες ταυτίσαμε και εξακολουθούμε να ταυτίζουμε το δράμα των συγγενών των αγνοουμένων. Το όνομα της Χαρίτας Μάντολες έγινε σύμβολο στον αγώνα για διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων του 1974. Στον αγώνα που για κείνη διήρκεσε τριάντα τέσσερα χρόνια, παρά μία μέρα. Από τον Ιούλιο του 1974 μέχρι και πριν από λίγες βδομάδες, η Χαρίτα Μάντολες, έδινε τον προσωπικό της αγώνα για τη διακρίβωση της τύχης προσφιλών της προσώπων που χάθηκαν τις μέρες της τουρκικής εισβολής. Χτύπησε πόρτες, έτρεξε σε όλες τις εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν για τους αγνοουμένους, μίλησε με χιλιάδες άτομα, έδωσε απίστευτο αριθμό συνεντεύξεων, παρακάλεσε δικούς και ξένους να την βοηθήσουν. Το τελευταίο κεφάλαιο του αγώνα της, έκλεισε χθες Σάββατο στη Λεμεσό, όπου κηδεύτηκαν τα μαρτυρικά οστά του πατέρα, του συζύγου και των δύο επ' αδελφαίς γαμπρών της: Νεόφυτος Δαμασκηνός, Ανδρέας Σ. Μάντολες, Θεόδωρος Αχιλλέως και Φοίβος Κ. Κυπριανού.
«Πιστεύω ότι τώρα ήρθε η λύτρωση», λέει και προσεύχεται να βοηθήσουν ο Θεός και η Παναγία για να μάθουν όλες οι μανάδες τι έγιναν τα παιδιά τους. «Με λυπεί, με στενοχωρεί πάρα πολύ το γεγονός ότι θα κηδεύσω τον άνδρα μου χωρίς κρανίο, χωρίς κορμί. Δύο πόδια κι ένα χέρι... αυτά μόνο είναι τα λείψανα του άνδρα μου που βρήκαν. Τι έγιναν τα άλλα;» διερωτάται και ξεσπά σε κλάμα. Από την ομάδα των αγνοουμένων που βρέθηκαν στον ομαδικό τάφο, άλλα δύο άτομα είναι χωρίς κρανίο. Τα συναισθήματά μου είναι φορτισμένα, όμως, λέω, ας είναι, φτάνει που μάθαμε, που καταφέραμε τζιαι τους βρήκαμε. Μακάρι ο Θεός και η Παναγία να βοηθήσουν για να μάθουν και οι άλλες οι μανάδες τι έγιναν τα παιθκιά τους. Τούτη είναι η προσευχή μου».
Επιθυμία δική της, αλλά και ολόκληρης της οικογένειάς της να μην μιλήσει ούτε ένας πολιτικός στην κηδεία των δικών της ανθρώπων: «Όσοι από αυτούς επιθυμούν να παραστούν είναι ευπρόσδεκτοι, όμως κανείς από αυτούς δεν θα μιλήσει. Θα μιλήσει μόνο ένα μέλος της οικογένειας και ένα φιλικό πρόσωπο. Δεν θέλουμε πολιτικούς να φκάλουν λόους (να εκφωνήσουν λόγους). Τα δύο άτομα που θα μιλήσουν εκ μέρους της οικογένειας, είναι αρκετά» λέει χαρακτηριστικά. Η Χαρίτα Μάντολες παράδειγμα καρτερίας και αντοχής σε καιρούς παραίτησης. Εγκαταλελειμμένη και προδομένη να δίνει τον αγώνα στον οποίο ουδείς πολιτικός της συμπαραστάθηκε. Να μην χαλάσει το καλό κλίμα ίσως. Να μην προκαλέσουμε τους Αγγλοαμερικανότουρκους…
Υ.Σ. Υπήρξαν και από δικής μας πλευράς κάποιες ωμότητες είπατε. Ελάχιστες με δράστες άτακτους ανθρωπόμορφους, τον Αύγουστο του 1974, τους οποίους η συντεταγμένη Κυπριακή Δημοκρατία τιμώρησε παραδειγματικά. Και οι οποίες ωμότητες έγιναν μετά που οι τούρκοι βίασαν, δολοφόνησαν, λεηλάτησαν και κούρσεψαν. Έτσι για να μην λέμε και να μην γράφουμε ότι θέλουμε…

Έλλειμμα Παιδείας

ΠΑΙΔΕΙΑ (παιδεύω): Εκπαίδευση – μόρφωση. Η Παιδεία είναι το κορυφαίο μέσο εξανθρωπισμού και έχει στόχο την ανύψωση του ανθρώπου, για να μπορεί να έχει μια συνολική άποψη για τον κόσμο, σε βαθμό που να έχει την δυνατότητα να στοχάζεται για όλα όσα συμβαίνουν μέσα του και γύρω του. Η Παιδεία συνδέεται με την διανοητική, την συναισθηματική και την πνευματική εξέλιξη του ανθρώπου και δεν εξαντλείται στην αποστήθιση κάποιων γνώσεων ή στην απόκτηση κάποιων δεξιοτήτων, πρέπει δε να δημιουργεί άτομα αυτοτελή και γνήσια στην ελευθερία και την αγάπη. Η Παιδεία πρέπει να γαλουχεί ελεύθερες προσωπικότητες, με υψηλά ιδανικά, με πανανθρώπινα ιδεώδη, με ανεξαρτησία, με ήθος, με συμπόνια, με σύνεση, με καλοσύνη. Παιδεία σε τελική ανάλυση, είναι η ανάπτυξη και η ωρίμανση κάθε ελεύθερου ανθρώπου σε όλες τις πτυχές της προσωπικότητας του.
Αποστολή της Παιδείας, πρέπει να είναι η δημιουργία μιας κοινωνίας ανθρωποκεντρικής, με υψηλά πνευματικά και ηθικά ιδανικά. Ο καθένας πρέπει να φροντίζει να γίνεται ο ίδιος παράδειγμα προς μίμηση. Να διδάσκουμε με έργα και όχι μόνο με λόγια. Όλοι μας, αλλά κυρίως οι δάσκαλοι σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, οφείλουμε να είμαστε παραδείγματα προς μίμηση, με συνέπεια, φροντίδα και αγάπη για τον εαυτό μας, τον συνάνθρωπο μας, για την φύση και για τον Θεό.
Παιδεία δεν είναι μόνο η συστηματική σχολική εκπαίδευση, από το Νηπιαγωγείο μέχρι και το Πανεπιστήμιο. Το αποτέλεσμα ολοκληρωμένης παιδείας, για παράδειγμα, είναι η ευαισθησία απέναντι στον ανθρώπινο πόνο, στην κοινωνική αδικία και ακόμη, απέναντι στο βιασμό της φύσης. Στον όρο Παιδεία συμπεριλαμβάνονται η οικογένεια, η ευρύτερη κοινωνία, οι ηθικές κοινωνικές, πολιτισμικές, πολιτικές, θρησκευτικές και άλλες αξίες και γενικά όλα όσα προσλαμβάνει το αναπτυσσόμενο πρόσωπο από την στιγμή της παρουσίας του στην μήτρα της μάνας, έως και το πέρας της ζωής του.
Η δύναμη της παιδείας είναι απεριόριστη, αφού τρέφει την ελπίδα και το όνειρο των Λαών, ώστε να ανατρέπουν ό,τι το οπισθοδρομικό, ό,τι το κοινωνικά επιζήμιο για να οδηγηθούν στην αληθινή γνώση που φέρνει την ειρήνη, την ευημερία και την ανθρωπιά. Η δύναμη της παιδείας που αποτινάζει ζυγούς από καταβολής κόσμου έως και σήμερα και ρίχνει τα κάστρα της απανθρωπιάς, όπως: την δουλεία, την εκμετάλλευση, την καταπίεση, την περιφρόνηση, τον εξευτελισμό, τον εκβιασμό, την αδικία, την αναξιοκρατία, την στέρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την στέρηση στην μόρφωση, την στέρηση στην εργασία, την απόρριψη, την περιθωριοποίηση, την απελπισία. Εξ ου και η προσπάθεια του κατεστημένου για υποβάθμιση και υπονόμευση της.
Οι Αρχαίοι Έλληνες έλεγαν: Παιδεία είναι η αγωγή ψυχής. Κατά τον Πλάτωνα η αγωγή χωρίζεται: Στην μουσική (βρίσκομαι στην περιοχή των μουσών). Αυτό που σήμερα ονομάζουμε πνευματική καλλιέργεια. Και στην γυμναστική (άθληση και σωματική ευρωστία). Αυτό που σήμερα ονομάζουμε αθλητισμό. Η αρετή που αποσκοπεί στην πνευματική καλλιέργεια με στόχο την δημιουργία άριστων ανθρώπων, με αρετές, όπως: η σωφροσύνη, η ευπρέπεια και η ανδρεία και αρχές όπως: το ήθος και η τιμιότητα. Και κατά τον Αριστοτέλη, η Παιδεία έχει σκοπό την αρετή και όχι την πρακτική σκοπιμότητα.
Ζωντανό μνημείο τρόπου της αγωγής και του σώματος στην Αρχαία Ελλάδα αποτελούν οι Ολυμπιακοί αγώνες που στόχο είχαν να πλάσσουν ανθρώπους με όμορφη ψυχή και με όμορφο σώμα και να αναδεικνύουν νικητή όποιον συνδύαζε αρμονικά και τα δυο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο δισκοβόλος του Μύρωνα, υπόδειγμα και πρότυπο που αντιγράφουν όλοι οι αθλητές της δισκοβολίας, αφού συνδυάζει την αρμονία ψυχής, σώματος και κίνησης. Και το στεφάνι με κλωνάρια αγριελιάς που καταδεικνύει την σεμνότητα του νικητή, καταξιώνοντας και αναδεικνύοντας το επίπεδο πολιτισμού, ομορφιάς και σοφίας των Αρχαίων Ελλήνων. Η σύγκριση με τα στεφάνια αγριελιάς των Ολυμπιακών αγώνων της Αθήνας του 2004, μόνο θυμηδία μπορεί να προκαλέσει. Το ταπεινό στεφάνι αγριελιάς απέναντι στα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και τις φτιαγμένες επιδόσεις των σημερινών πάμπλουτων αθλητών.
Παιδεία, ο καλύτερος δρόμος για την κατάκτηση του μέλλοντος. Υπό την προϋπόθεση ότι γνωρίζουμε πολύ καλά πως το μέλλον δεν είναι δώρο, αλλά κατάκτηση. Η παιδεία που πάντα αρχίζει και τελειώνει στον εαυτό μας. με το καλό σχολείο και την καλή οικογένεια να υποβοηθούν τα μέγιστα. Τα καλά αυτά εφόδια όμως, που διαβρώνονται, λεηλατούνται και κακοποιούνται από τις πολιτικές σκοπιμότητες και τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, που επιστρατεύουν κάθε δόλιο μέσο, με σκοπό το κέρδος. Εξ ου και στην πατρίδα μας δημιουργούμε νέα τμήματα και καινούργιες Ανώτατες Σχολές, όχι για να εξυπηρετήσουμε τις πραγματικές ανάγκες της Κοινωνίας, αλλά για να μην χάσουν κάποιοι πολιτικάντηδες την θέση τους στο κοινοβούλιο. Σε μια χώρα που δεν πάσχει από έλλειψη καινούργιων Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, αλλά από έλλειψη ΠΑΙΔΕΙΑΣ και διαφάνειας σε όλα τα επίπεδα. Στην χώρα του «Ζιμεστάν», του «Μαγγιστάν», του «ΤΕΙστάν» και πάει λέγοντας….

Άνθρωποι και υπάνθρωποι

Αμύθητα ποσά ξοδεύονται για τους πολεμικούς εξοπλισμούς και τουλάχιστον 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο είναι το κόστος κατανάλωσης ναρκωτικών ουσιών. Στο παραπάνω ποσό δεν συμπεριλαμβάνεται το κόστος για την αντιμετώπιση των συνεπειών από την χρήση των εξαρτισιογόνων αυτών ουσιών. Και όλα αυτά την ίδια στιγμή που κάθε μια ώρα πεθαίνουν σχεδόν 2.000 παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών από την πείνα!
Όσο αφορά το βιοτικό επίπεδο μεταξύ πλουσίων φτωχών, το χάσμα διαρκώς διευρύνεται. Αρχής γενομένης από το 1800 μ.Χ., όπου για κάθε 2 φτωχούς αντιστοιχούσε ένας πλούσιος, για να φθάσουμε στο 2003, όπου η αναλογία απογειώθηκε στο 114:1. Τα στοιχεία που παρατίθενται δεν είναι καθόλου αυθαίρετα, αλλά προέρχονται μέσα από τις επίσημες ανακοινώσεις και εκθέσεις του Ο.Η.Ε.
Και η κατανομή του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος σε ολόκληρο τον Πλανήτη: Ο μισός πλούτος της γης βρίσκεται στις βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες. Ειδικότερα στις Η.Π.Α. το 25%, στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 15%, και στην Ιαπωνία το 10%. Στις χώρες αυτές ανήκει πάνω από 65% των παγκόσμιων εξαγωγών. Ακόμα οι πλούσιες χώρες,, δηλαδή το 20% του πληθυσμού της γης, καταναλώνουν το 60% των τροφών του πλανήτη, όπως επίσης καταναλώνουν και το 60% των ενεργειακών πόρων της γης. Όλα αυτά, την ίδια ώρα που 1,5 δισεκατομμύριο άνθρωποι, κυρίως στην Νότια Αμερική, στην Αφρική και στην Ασία, ζουν στην απόλυτη εξαθλίωση και φτώχεια. Δεν έχουν πόσιμο νερό. Δεν έχουν ούτε καν την υποτυπώδη και στοιχειώδη φροντίδα σε θέματα παιδείας και υγείας. Με τα παιδιά να δέχονται το μεγαλύτερο βάρος αυτής της ανέχειας. Φτωχά παιδιά που ψάχνουν στους αποξηραμένους αγρούς λίγα σπόρια για να χορτάσουν την πείνα τους. Με την θνησιμότητα και την παιδική πορνεία να φθάνει στα ύψη. Η φτώχεια και η δυστυχία δεν αφήνει σχεδόν κανένα περιθώριο για εναλλακτικές λύσεις. Εξαθλιωμένοι συνάνθρωποι μας που χάνουν και το τελευταίο οχυρό αντίστασης, χωρίς ίχνος αξιοπρέπειας, βγάζουν τα παιδιά τους στους δρόμους. Πάνω σε αυτά τα μικρά αγγελούδια, ικανοποιούν τις σεξουαλικές ανάγκες τους, τα ανθρωποειδή που καταληστεύουν τον πλούτο τους. «Άνθρωποι» από τις λεγόμενες πλούσιες χώρες της Δύσης οργανώνουν εκδρομές με στόχο να ικανοποιήσουν τις ανώμαλες σεξουαλικές τους ορέξεις. Ακούς εκεί σεξοτουρισμός! Εικόνες έσχατης ανθρώπινης καταρράκωσης και παραφροσύνης. Άμα δε, προσθέσουμε και τα 250 εκατομμύρια παιδιά που εργάζονται σκληρά, τις περισσότερες φορές μάλιστα, μόνο για ένα κομμάτι ψωμί, αντιλαμβανόμαστε πόσο περήφανοι θα πρέπει να αισθανόμαστε για τα επιστημονικά και άλλα επιτεύγματα των λεγόμενων αναπτυγμένων χωρών.
Οι φτωχοί της Γης, στο μυαλό και την συνείδηση των πλουσίων, είναι αόρατοι άνθρωποι», με την έννοια ότι θεωρούνται περίπου ανύπαρκτοι. Η φτώχεια, η αρρώστια, η αγραμματοσύνη και η περιθωριοποίηση, απλώς προστίθενται σε αυτή την ανυπαρξία. Από επίσημες μελέτες για την ανάπτυξη των πολύ φτωχών Λαών σε θέματα υγείας, εκπαίδευσης και πόσιμου νερού, υπολογίζεται ότι θ’ απαιτηθούν γύρω στα 40 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο. Αν η ανάπτυξη αυτή γίνει με περιορισμό μα μην καταστραφεί το περιβάλλον, τότε το ποσό ανεβαίνει στα 120 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο.
Για την συγκέντρωση αυτού ποσού, έχουν γίνει διάφορες προτάσεις όπως: Σε κάθε βαρέλι πετρελαίου, να μπει οικολογικό τέλος ενός δολαρίου. Αυτό θα επέφερε ένα συνολικό ποσό ανά έτος, γύρω στα 60 δισεκατομμύρια δολάρια. Στα κέρδη από το διεθνές χρηματιστήριο να γίνονται κρατήσεις 0,05%. Αυτό θα επέφερε τον χρόνο, γύρω στα 160 δισεκατομμύρια δολάρια (πρόταση Τόμπιν, Νόμπελ οικονομίας). Οι πλούσιες χώρες να διαθέτουν το 0,7% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος. Αυτό θα επέφερε τον χρόνο, γύρω στα 150 δισεκατομμύρια δολάρια. Κάθε άτομο στις πλούσιες χώρες αν δίνει 100 δολάρια τον χρόνο, αυτό θα έφερε ένα συνολικό ποσό ανά έτος, γύρω στα 120 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τα στοιχεί του Ο.Η.Ε. αποκαλύπτουν και άλλες πηγές από τις οποίες μπορούν να καλυφθούν τα έξοδα για την κατάργηση, μια για πάντα, της φτώχειας στον πλανήτη μας, όπως: Αν οι 225 πιο πλούσιοι άνθρωποι της Γης διαθέσουν μόνο το 4% της περιουσίας τους. Αν μειωθούν κατά 4% ο δαπάνες για πολεμικούς εξοπλισμούς σ’ όλο τον πλανήτη.
Μα τι σημαίνει αλήθεια η λέξη άνθρωπος. Ετυμολογικώς αν το δούμε, η λέξη άνθρωπος προέρχεται από το άνω θρώσκω, που σημαίνει κοιτάζω ψηλά. Με τον τρόπο αυτό οι αρχαίοι μας πρόγονοι ξεχώρισαν τον άνθρωπο από τα ζώα, γιατί σε αντίθεση με τα ζώα ο άνθρωπος μπορεί να κοιτάζει ψηλά και να αναζητά την αλήθεια και το φως και να ζει μια ζωή με όσο μπορεί περισσότερο νόημα και ουσία.
Οι άνθρωποι που προσπαθούν να καταπραΰνουν τον πόνο των απανταχού της γης κατατρεγμένων, ανακηρύσσοντας Παγκόσμιες μέρες. Παγκόσμια μέρα κατά των ναρκωτικών, Παγκόσμια μέρα κατά την πείνας, Παγκόσμια μέρα κατά του AIDS, Παγκόσμια μέρα προσφύγων και πάει λέγοντας. Οι άνθρωποι που γίναμε απάνθρωποι και σε πολλές των περιπτώσεων υπάνθρωποι, κυρίες και κύριοι…

Ψηφίζουμε σε πολλά τίποτε...

«Ψηφίζουμε σε πολλά τίποτε, το δικό μας τίποτε, για να βγει κάτι….»

Και το τελευταίο οχυρό έπεσε λοιπόν. Η Γαλλία με αγγλικό στίχο στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό τραγουδιού! Να μου πείτε και η Κύπρος που επανέφερε τον Ελληνικό τι κατάφερε. Απλώς πάτωσε κατά το κοινώς λεγόμενο Η Κύπρος που για τέταρτη συνεχή χρονιά μένει εκτός τελικού. Σιγά και τι έγινε θα μου πείτε. Παρ’ όλα αυτά, όμως, έστω και σ’ αυτό το πανηγύρι όπου οι αλληλοπριμοδοτήσεις ξεπερνούν κάθε όριο, δίνεται η ευκαιρία να βγάλουμε πολύ χρήσιμα συμπεράσματα.
Ανάδελφο ΄Έθνος μας χαρακτήρισε κάποτε ο Χρήστος Σαρτζετάκης. Και ήταν αυτή η πιο σοφή κουβέντα που βγήκε από τα χείλη του, σε όλη την διάρκεια της προεδρικής του θητείας. Το βλέπουμε άλλωστε καθημερινώς στην πράξη, καθώς ελάχιστες είναι οι φορές που βρίσκουμε σταθερούς υποστηρικτές και συμμάχους ακόμη και σε πολύ απλά θέματα.
Η σεμνή παρουσία της πολυτάλαντης Ευδοκίας Καδή από την Κύπρο, που ο ελληνικός στίχος του τραγουδιού της, δεν εκτιμήθηκε από τους υποταγμένους στους κανόνες λειτουργίας της παγκοσμιοποιημένης πολυπολιτισμικότητας. Γι’ αυτό και φρόντισαν με συνοπτικές διαδικασίες να την στείλουν σπίτι της. Μπαμ και κάτω, όπως και ο τίτλος της μπαλάντας της.
Ποτέ δε παρακολουθώ αυτό το ευρωπαϊκό συνονθύλευμα. Το πανηγύρι που ακούει στο όνομα Ευρωπαϊκός διαγωνισμός τραγουδιού, παρ’ ότι σίγουρα και σέβομαι και εκτιμώ την μουσική παράδοση και την μουσική παιδεία κάθε Λαού. Η ισοπέδωση και η υποταγή στον ένα και μοναδικό μεγάλο αδελφό, δεν προσφέρεται ούτε για αληθινή ψυχαγωγία, ούτε και για σωστά συμπεράσματα. Εντούτοις, σχεδόν πάντα παρακολουθώ πολύ προσεκτικά την ψηφοφορία που ακολουθεί. Είναι αν θέλετε και το μοναδικό κομμάτι της όλη διαδικασίας που έχει πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Τα παράξενα ας πούμε δωδεκάρια των Κροατών και Βοσνίων στην Σερβία. Φαίνεται πως οι πρώην Γιουγκοσλάβοι ξεπερνούν πιο εύκολα από τους άλλους λαούς τα σοβαρά μεταξύ τους προβλήματα. Και υπό αυτή την έννοια, εύγε και πάλιν εύγε τους.
Το Αζερμπαϊτζάν ψηφίζει την Τουρκία, οι πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες ψηφίζουν την Ρωσία και λίγο την Ουκρανία και πάει λέγοντας. Η δική μας τηλεπαρουσιάστρια δεν έπεσε ποτέ έξω στις προβλέψεις της, για το ποιος και που θα δώσει το δωδεκάρι. Ως εκ τούτου φυσιολογικότατο και το τελικό αποτέλεσμα. Η πρώην Σοβιετική Ένωση, η μετέπειτα Κοινοπολιτεία, η ναρκωμένη μα ποτέ αποκοιμισμένη πολική αρκούδα, η ξερακιανή αλεπού της τούνδρας, τα τσακάλια της στέπας, ολάκερα τα Βαλκάνια και η ψυχρή Σκανδιναβία, συνασπίσθηκαν απρόσμενα.
Ας το δούμε ως ένα κόμη πανηγύρι υποστηρίζουν μερικοί. Και άμα δεν μας αρέσει μπορούμε να κλείσουμε την τηλεόραση. Ωραία λοιπόν ας μην είμαστε απόλυτοι. Παρ΄ όλα αυτά, όμως, όταν, ένα ολόκληρο Έθνος περιμένει από την Κολομοίρα για να δει μια άσπρη μέρα, τότε υπάρχει σημαντικό πρόβλημα. Άμα ένα ολόκληρο Έθνος παρακολουθεί αυτό το πανηγύρι και παθιάζεται, τότε, ναι, υπάρχει μεγάλο πρόβλημα. Άμα ένα ολόκληρο Έθνος παραληρεί την ώρα που η Καλομοίρα κουνιέται και λικνίζεται, τότε πρέπει να ζούμε εκτός τόπου και χρόνου αν δεν διαισθανόμαστε ότι υπάρχει πάρα πολύ μεγάλο και σοβαρό πρόβλημα…
Όταν ένα ολόκληρο Έθνος περιμένει μια νίκη στην “Eurovision” για να γελάσει λίγο το προσωπάκι του, ναι τότε υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. «Ψηφίζουμε σε πολλά τίποτε, το δικό μας τίποτε, για να βγει κάτι….» Έτσι το είπε ο Λάκης Λαζόπουλος. Διαλέγετε και παίρνετε…